Op het terrein van Delhaize zijn woensdag archeologische opgravingen van start gegaan. Een proefonderzoek bracht al opmerkelijke vondsten aan het licht. 

Op het terrein van Delhaize zijn woensdag archeologische opgravingen van start gegaan. Een proefonderzoek bracht al opmerkelijke vondsten aan het licht. ©  Dirk Vertommen

Archeologen leggen middeleeuwse begraafplaats bloot op terrein Mechelse Delhaize

Mechelen -

Tijdens een proefonderzoek hebben archeologen op het terrein van Delhaize in Mechelen een gedeelte van een middeleeuwse begraafplaats blootgelegd. Vermoedelijk is die te linken aan het voormalig Groot Begijnhof dat er ooit gevestigd was. In beperkte mate volgen nog opgravingen om de geschiedenis uit te klaren.

Sven Van Haezendonck

Delhaize bouwt in de Oscar van Kesbeeckstraat een volledig nieuwe supermarkt die eind 2022 de deuren opent. Het terrein ligt volledig binnen het grondgebied van het voormalig Groot Begijnhof dat er tot de verwoesting omstreeks 1560 gevestigd was. Het strekte zich uit vanaf de Dijle tot aan de Elektriciteits- en de Maurits Sabbestraat en vormde destijds het grootste begijnhof van de Nederlanden.

“Heel goed bewaard”

De rijke geschiedenis van de omgeving maakt dat specialisten van Adede uit Gent in september al een eerste verkennend onderzoek uitvoerden op het terrein van Delhaize. Bij de bouw van de Amelinckx-blokken decennia terug werden er al eens sporen teruggevonden van dat begijnhof. Bij de realisatie van de naburige Dreamland dan weer niet en ditmaal hebben de archeologen opnieuw geluk.

De onderzoekers maakten verschillende werkputten. In twee daarvan hebben ze graven met menselijke overblijfselen teruggevonden. “De begraafplaats bevindt zich op een diepte van zo’n 2 meter”, zegt David Janssens, general manager van Adede Belgium. In een zone van 36 vierkante meter heeft zijn team skeletten van acht mensen teruggevonden. “Deze skeletten zijn heel goed bewaard gebleven en ook de aflijning van de kisten was zichtbaar.”

Tijdens een proefonderzoek in september werden middeleeuwse graven blootgelegd. 

Tijdens een proefonderzoek in september werden middeleeuwse graven blootgelegd. © ADEDE 

De werkputten bevinden zich ten noorden van een verdwenen kerk die in 1279 in de omgeving werd opgericht. “Het was een gangbare praktijk dat in de buurt van een begijnhof begravingen plaatsvonden. Of er begijnen begraven liggen, moet blijken uit verder onderzoek”, vertelt Janssens.

Ook mannen en kinderen

Opvallend: tijdens het proefonderzoek hebben de archeologen ook fragmenten van skeletten van mannen en kinderen aangetroffen. “Archeologische opgravingen moeten ons daar meer duidelijkheid over verschaffen”, zegt onderzoeker Merel Van Eynde. De opgravingen zijn woensdag van start gegaan.

Op de kaart van Deventer (1545-1575) is het Groot Begijnhof te zien. “Uit een oorkonde weten wij ook dat dit begijnhof tussen 1259 en 1284 zou zijn gebouwd. Als we in de skeletten een oriëntatie vinden die uniform is, dan kunnen wij een uitspraak doen over waar het begijnhof zich bevond. In het christelijke geloof werd het volk begraven met het gezicht naar de kerk”, legt David Janssens uit.

“Wat wij nu al hebben gevonden, is een bevestiging van de informatie op de oudste kaarten”, zegt David Janssens.

“Wat wij nu al hebben gevonden, is een bevestiging van de informatie op de oudste kaarten”, zegt David Janssens. ©  Adede

In de buurt van de graven hebben de archeologen ook een gemetste waterput en heel wat aardewerk teruggevonden, van kannen en kruiken tot kookpotten en zelfs een vergiet. “Al die vondsten zijn te dateren in de middeleeuwen. Wat wij nu al hebben gevonden, is een bevestiging van de informatie op de oudste kaarten”, zegt Janssens.

Het is overigens niet de bedoeling om op heel de site opgravingen uit te voeren. “Op de realisatie van een kelder na blijven de werkzaamheden voor de nieuwe Delhaize beperkt tot de aanleg van een vloerplaat. Voor die zones adviseerden wij een behoud in situ. Zolang de ondergrond niet wordt verstoord, moeten we de archeologie bewaren voor toekomstige generaties”, vertelt David Janssens.

Nog meer skeletten?

Het archeologisch onderzoek op het terrein zelf duurt tien tot vijftien dagen. De vondsten verhuizen naar een erkend erfgoeddepot. “Hoeveel skeletten wij de komende dagen nog vinden, is moeilijk te zeggen. Op basis van het proefonderzoek maakten we een ruwe schatting voor de volledige oppervlakte van 675 vierkante meter. Het aantal skeletten dat we effectief terugvinden, kan daar sterk van afwijken”, zegt Janssens.

Delhaize geeft mee dat het archeologisch onderzoek de timing voor de opening van de nieuwe winkel niet in het gedrang brengt. “We openen eind volgend jaar in Mechelen onze modernste supermarkt van het land”, zegt Roel Dekelver, woordvoerder van Delhaize.

Het onderzoek op het terrein duurt tien tot vijftien dagen. 

Het onderzoek op het terrein duurt tien tot vijftien dagen. © Dirk Vertommen

Als eerste op de hoogte van wat er in jouw straat gebeurt?

Download de GVA-nieuwsapp en stel Mechelen in als startgemeente.

Gerelateerd

Nu in het nieuws