Robert Voorhamme. 

Robert Voorhamme. © Patrick De Roo

Voorzitterswissel bij Antwerpse associatie hoger onderwijs: “Lessen uit coronacrisis nu ook verankeren”

Antwerpen -

De Associatie Universiteit & Hogescholen Antwerpen (AUHA) trapt op donderdag 30 september het nieuwe academiejaar officieel op gang. Dat gebeurt met een feestelijke zitting in de Antwerpse Stadsschouwburg. Het is meteen de vuurdoop voor Jan van den Nieuwenhuijzen die vanaf 1 oktober de fakkel overneemt van voorzitter Robert Voorhamme die na acht jaar afzwaait. “Nu de coronacrisis stilaan achter ons ligt, moeten we de lessen die we geleerd hebben ook verankeren”, zegt van de Nieuwenhuijzen.

Jan Stassijns

Jan Van den Nieuwenhuijzen was 28 jaar lang CEO van SD Worx en vijf jaar lang voorzitter van de raad van bestuur van de Karel de Grote Hogeschool (2005-2010). Daarnaast was hij bestuurder bij tal van sociale en culturele organisaties, niet zelden binnen het onderwijsveld.

Jan van den Nieuwenhuijzen. 

Jan van den Nieuwenhuijzen. © rr

Voor Robert Voorhamme betekent het een afscheid na twee mandaten als voorzitter. “Maar ik treur niet”, zegt hij. “Het was enorm leuk om deze rol te mogen vervullen en dat deed ik ook met mijn volle inzet. Als voorzitter moet je inspiratie kunnen geven aan je organisatie. Maar die inspiratie is niet oneindig.”

En dus is het aan van den Nieuwenhuijzen om de Antwerpse hogere onderwijsinstellingen te inspireren en een plan uit te tekenen voor de komende vijf jaar. “Samenwerking staat daarin centraal”, zegt de nieuwe voorzitter. “We zijn een platform waarbinnen de Universiteit Antwerpen, AP Hogeschool Antwerpen, Hogere Zeevaartschool en Karel de Grote Hogeschool samenwerken. Nu de coronacrisis stilaan achter ons ligt, moeten we de lessen die we geleerd hebben ook verankeren. Dat kan je enkel doen via overleg en dat is nu net dé kracht van de associatie.”

Welke lessen zijn er getrokken uit de coronacrisis?

Voorhamme: “Er is ingezet op nieuwe, digitale, onderwijsvormen en nauwer contact met de student, om de vinger aan de pols te houden. Dat heeft een nieuwe vorm van participatie gecreëerd die we voordien niet hadden. Ook op het vlak van welzijn wordt een tandje bijgestoken. We hadden al Psynet, dat hulp biedt aan Antwerpse universiteit- en hogeschoolstudenten die kampen met psychische problemen, maar we willen daarnaast nog meer onze aandacht richten op de mentale gezondheid van de jongeren. Ook het studentenleven is ingrijpend veranderd. Corona heeft de nood aan een goede omkadering voor studenten blootgelegd.”

Van den Nieuwenhuijzen: “Het zijn die zaken waar we prioritair mee aan de slag moeten. Zowel op korte termijn, als door het leggen van fundamenten om die nieuwe inzichten structureel uit te bouwen.”

Het hoger onderwijs staat ook voor andere uitdagingen, zoals diversiteit. Welke rol kan de associatie spelen om jongeren met een migratieachtergrond binnen te halen?

Van den Nieuwenhuijzen: “Er zijn al heel wat initiatieven op poten gezet, zoals de open campusdagen. Er is daarbij een uitgebreide campagne gevoerd om de leerlingen van het secundair rechtstreeks aan te spreken en zo het hoger onderwijs voor te stellen. Maar we moeten die leerlingen niet alleen binnenhalen, we moeten er ook voor zorgen dat ze afstuderen. Een gelijkaardige situatie als zo’n vijftig jaar geleden, toen men bij de arbeidersklasse het hoger onderwijs is gaan promoten. Ook toen probeerden we jonge mensen met talent in het hoger onderwijs te krijgen die opgroeiden in een gezin waarbij dat niet zo gebruikelijk was. Daar gaat de komende jaren de grootste uitdaging liggen. Welke coaching en ondersteuning is er nodig om te zorgen dat ze de eindmeet halen? Ook hierbij is de uitwisseling tussen de instellingen van enorm belang.”

Er is ook een kaper op de kust: KU Leuven opent in 2023 een nieuwe campus in Antwerpen. Wat vinden jullie hiervan?

Van den Nieuwenhuijzen: “Vinden we dat leuk? Nee. Het is een concurrerende instelling, waarmee wij als associatie geen platform hebben om mee in overleg te gaan. Dat ligt dus erg moeilijk. Maar de KU Leuven heeft in Antwerpen vierduizend studenten. Wij hebben er 44.000. Dat zijn er tien keer zoveel. We moeten niet te veel kijken naar de concurrentie, maar uitgaan van onze eigen sterktes.”

Voorhamme: “De KU Leuven is een holdingstructuur met overal kleine entiteiten. Ik vraag me af hoe ze dat kunnen blijven coördineren. Maar we mogen ons daar niet blind op staren. Als zij dezelfde opleidingen als ons willen aanbieden, mogen ze dat doen. De onze zijn beter en groter.”

De UAntwerpen is opgeklommen naar plaats 143 in de wereldwijde ranglijst voor universiteiten van Times Higher Education. Wat is het belang daarvan?

Van den Nieuwenhuijzen: “Het is heel leuk natuurlijk om bij de beste ter wereld te horen. Al stel ik me dikwijls vragen bij de criteria die daarvoor gehanteerd worden. Het aantal wetenschappelijke publicaties is daarin belangrijk bijvoorbeeld, maar je moet vooral weten welke soort universiteit je wil zijn. Als je kiest voor fundamenteel wetenschappelijk onderzoek en veel publiceert, kom je veel hoger in de rankings dan wanneer je kiest om met wetenschappelijk onderzoek een toegevoegde waarde te creëren voor de regio waarin je actief bent. En in dat laatste zijn we erg sterk in Antwerpen, ook op sociaal maatschappelijk vlak. Daarin versterken de hogescholen en universiteit elkaar.”

Voorhamme: “Antwerpen is het economisch zwaartepunt van Vlaanderen en we kunnen zonder schroom zeggen dat we ook op cultureel en creatief vlak het epicentrum zijn. Dat biedt enorm veel mogelijkheden, kijk bijvoorbeeld naar de innovatieve projecten binnen de petrochemie. De Hogere Zeevaartschool is uniek in Europa. De Modeacademie is absolute top. Ook op het vlak van ondernemerschap staan we als associatie het verst in Vlaanderen, net omdat het zo goed aansluit bij de regio waarin we actief zijn. En door blijvend in te zetten op samenwerking tussen al die instellingen, kunnen we daar samen alleen maar voordeel uit halen. Ook de wisselwerking met de stad is heel belangrijk.”

Bijzonder actueel zijn momenteel de fuiflocaties in de stad, nadat UAntwerpen enkele feestzalen sloot op Campus Drie Eiken. Kan de associatie daar iets in betekenen?

Voorhamme: “De discussie over de sluiting van feestlocaties op campus Drie Eiken, daar wil me buiten houden. Dat is aan de UAntwerpen. Ik begrijp dat de universiteit zich niet kan veroorloven om locaties open te houden die omwille van de luchtkwaliteit een gevaar vormen voor besmetting. Zeker niet met de vooraanstaande virologen die ons federaal en regionaal wijzen op de gevaren. Maar we zetten on zeer zeker in voor het studentenleven in de stad. Wij liggen mee aan de basis van STAN, dat allerlei activiteiten organiseert voor studenten.”

Van den Nieuwenhuijzen: “De beslissing van de UAntwerpen lijkt me terecht. Het is ook haar verantwoordelijkheid. Als we vaststellen dat er, onder meer door die sluiting, een tekort zou zijn aan goede locaties voor studenten om uit te gaan, kan dat op tafel gelegd worden. Dat is net de basis van deze associatie. Het is een platform van samenwerking, waar we uitdagingen aan bod laten komen en samen naar oplossingen zoeken.”

Als eerste op de hoogte van wat er in jouw straat gebeurt?

Download de GVA-nieuwsapp en stel Antwerpen in als startgemeente.