Wat je nog niet wist over de Boerentoren: biljartzaal in kelder en terras op dak

De Boerentoren, deel van de Antwerpse skyline, beleefde donderdag een historische dag: door de verkoop van KBC aan Katoen Natie is de toekomst verzekerd en de functie, als nieuwe cultuurtoren, verankerd. De voorbije honderd jaar waren er meer grote en kleine gebeurtenissen die de mooie geschiedenis van de eerste Belgische wolkenkrabber bepalen.

LEES OOK: Boerentoren: van eerste Europese wolkenkrabber tot Antwerpse cultuurtempel

*** Het idee om de toren te bouwen vindt zijn oorsprong in de Eerste Wereldoorlog. Het gebied tussen Schoenmarkt, Eiermarkt en Beddenstraat was in 1914 zwaar beschadigd door oorlogsvuur na Duitse beschietingen. Er kwamen onteigeningen en tal van initiatieven voor een groot stadsproject. Maar het duurde nog tot 1928 vooraleer alles rond was: er moest een moderne toren komen, als visueel sluitstuk van de aantrekkelijke Meir. Een blik op de toekomst, op z’n Amerikaans.

 © FelixArchief

*** Bouwheer van dit initiatief was de Algemeene Bankvereeniging. De bank kocht de gronden van de stad en moest er het goedgekeurde ontwerp op bouwen. Niet iedereen was er blij mee: er kwam een grote polemiek omdat het zo tegen alle bouwtradities in ging en de stad vroeg advies aan een soort commissie van architecten om ermee verder te kunnen.

LEES OOK: Fernand Huts neemt met aankoop Boerentoren zoete wraak op Antwerpen

*** De Algemeene Bankvereeniging had als grootste aandeelhouder de Boerenbond, vandaar de spotnaam Boerentoren. In 1935 zou de Algemeene Bankvereeniging met de Bank voor Handel en Nijverheid fusioneren tot de Kredietbank voor Handel en Nijverheid, het latere KBC.

 ©  FelixArchief

*** Er is gebouwd van februari 1929 (fundering en graafwerken) tot 1 september 1930 (ingebruikname van de gelijkvloerse winkels). Maar de definitieve oplevering kwam er op 24 december 1931, met de feestelijke opening van de panoramazaal op 19 maart 1932.

*** Op het dak van de westvleugel van het hele complex kwam nog een pergola, die hoorde bij een restaurant op de tiende verdieping. In de kelder was er café Torenkelder. De horecafuncties waar Katoen Natie over spreekt, zijn dus niet nieuw. Bij de Torenkelder hoorden ook een biljartzaal en kegelbanen.

*** Ondanks granaatinslagen in 1944 en de inslag van een V1-bom op 6 januari 1945 kwam de toren nog redelijk goed uit de Tweede Wereldoorlog. Maar halverwege de jaren zestig groeide de consensus bij de bank voor een grote renovatie en uitbreiding.

LEES OOK: STANDPUNT. Dit is een geschenk voor Antwerpen

*** Tussen 1970 en 1976 werd dus weer gebouwd, en de toren kreeg nu zijn huidige kenmerkende top van 95,75 meter. De originele hoogte bij oplevering was 87,5 meter. Bij die renovatie kwam er ook een nieuwe panoramazaal.

Het gedicht van Tom Lanoye op de toren. ©  FelixArchief

*** Het stalen geraamte van de toren is gemaakt uit 3.500 ton staal. Er zit ook 500 ton betonijzer in, 430.000 klinknagels en 180.000 bouten om dat allemaal samen te houden.

*** In 2004, toen Antwerpen ‘world book capital’ was, speelde de Boerentoren de hoofdrol in een enorme pr-stunt: Tom Lanoye schreef een liefdesgedicht van de toren aan de kathedraal, een paar honderd meter verderop, dat op een meterslang doek aan de toren werd gehangen en zes maanden als blikvanger diende.

*** Voor de typische beige buitenkant werd 1.400 kubieke meter bourgondische steen gebruikt. De muren bestaan verder uit 3,5 miljoen stuks Boomse baksteen, 3.550 ton cement en 6.000 kubieke meter rivierzand.

LEES OOK: DISCUSSIE. Wat vind jij van de plannen voor de Boerentoren?

Bekijk ook:

Huts: “De Boerentoren wordt terug van de Antwerpenaar”

© ATV

Als eerste op de hoogte van wat er in jouw straat gebeurt?

Download de GVA-nieuwsapp en stel Antwerpen in als startgemeente.

Nu in het nieuws