©  Victoriano Moreno

Fiets mee met de BV: deel 3

Met Saïd Boumazoughe door het Kiel: “White privilege bestaat, of wat dacht je?”

“Op een zonnige dag een fietstochtje maken in de natuur? Nee, doe ik niet. Met drarries chillen aan de Mastvest, in Chinatown of bij de Polen aan het Galgenweel, dat wel. Ik wil laten zien vanwaar ik kom. En ja, dat is het Kiel, de plek waar ik geboren en getogen ben, waar ik gestruggled heb en die mij gemaakt heeft tot wie ik nu ben.”

Karin Vanheusden
Vakantie in eigen land hoeft geen straf te zijn. Er valt hier zo veel te beleven. Een aantal BV’s geeft deze zomer het goede voorbeeld en tonen je hun favoriete fietsroutes in onze provincie. Fiets mee met onder meer Marc Van Ranst, Saartje Vandendriessche, Pieter Embrechts en Ann Wauters. Onze reporters Karin Vanheusden en Stijn Janssen smeerden hun benen in en volgden in hun wiel langs plekken die bij de BV’s herinneringen oproepen. Stijn en Karin tekenen niet enkel de route op, maar noteerden ook de bijbehorende boeiende, grappige maar ook ontroerende verhalen op.

De Antwerpse acteur, theatermaker en muzikant Saïd Boumazoughe (32) is een urban boy pur sang. Voor hem liever geen gedoe met koersfiets, helm en fietsbroek. Op zijn oude, krakende stadsfiets troont hij ons door het Kiel, het decor van de film Patser, van de clips van NoMoBs en Eazy Lo en van hemzelf. 2020 is voor hem niet het jaar van corona, maar het jaar dat de maskers zijn afgevallen. “Ik hoop dat iedereen de resetknop heeft gevonden en nog een tijd ingedrukt houdt.”

Druk, nieuwsgierig, gulzig, enthousiast: Saïd Boumazoughe is het allemaal. Die fijne karaktertrekken hebben het hem niet altijd gemakkelijk gemaakt, maar hierop toegeven zal hij niet doen. “Alles wat ik heb gedaan en gezien, heb ik moeten doen en zien om te staan waar ik nu sta. Gelukkig zijn er in mijn leven mensen geweest die harder in mij geloofden dan ikzelf. Maar het was een struggle, die te lang heeft geduurd. Ik ben pas au sérieux genomen na Ewaja, Patser en recent de tv-reeks GR5. White privilege bestaat, of wat dacht je? Ik wil niet per se een rolmodel zijn, maar ik wil het verhaal van die struggle wel zelf vertellen. Het is aan ons om dat te doen, niet aan de Tom Lenaertsen van deze wereld, zoals in Over Water.”

In 2017 is ewaja, uit een nummer van Saïd en zijn hiphopcollectief NoMoBs, tot het kinderwoord van het jaar gekozen. Vanuit NoMoBs is SLM ontstaan en zijn soloproject Eazy Lo. Maar minstens evenveel als van muziek houdt Saïd van theater, acteren en verhalen vertellen. Met NoMoBs en theatermaker Junior Mthombeni en auteur Fikry El Azzouzi maakte hij de voorstellingen Wachten op Gorro en Troost. Later schitterde hij in Drarries in de Nacht en Malcolm X van de KVS en in Arabische Nacht van De Roovers. Maar Saïd werd pas echt opgemerkt met zijn rol in Patser, de film van Adil El Arbi en Bilall Fallah. En met Asim uit de Eén-reeks GR5.

“Sommigen zeggen dat ik met dat personage een cliché heb bevestigd, maar dat klopt niet. Er is nog nooit in België een serie gemaakt waarin een Syriëstrijder een volwaardige plaats krijgt. Natuurlijk heb ik schrik om in het straatje van typecasting te verzeilen, maar ik wil als acteur ook wel aan de bak blijven komen. Ik heb mijn angsten, weet je, ik heb dit niet met de paplepel binnengekregen. Ik kom uit een arm arbeidersgezin. Spelen is voor ons op het plein spelen, niet in een stuk of serie.”

LEES OOK: Met Ann Wauters op de fiets na corona: “Het was allemaal redelijk surreëel”

 ©  Victoriano Moreno

Piratengeschiedenis

Saïd heeft voor onze fietstocht een bijzonder parcours uitgestippeld. Gaandeweg wordt het nog een paar keer aangepast. Park Rivierenhof wordt geschrapt: “Te ver uit de richting”. De Statiestraat in Berchem, waar zijn broer Younes een notenwinkel heeft ook: “Moet dat echt?” Ook mijn voorzichtige suggestie, de Hobokense Polder, haalt de selectie niet: “Daar heb ik niets mee”. En het centrum van Antwerpen ook niet: “In de stad zien ze mij als Patser, op het Kiel als Saïd. Wat kies je dan? Hier toch, hier is mijn thuis, hier voel ik mij goed.”

Dus vertrekken we aan zijn appartement in de Tentoonstellingswijk en rijden we naar de Mastvest, een park van zeven hectare groot. Samen met de Brilschans is de Mastvest het enige vestingwater dat is overgebleven van de Grote Omwalling rond Antwerpen.

“Mooi hier, niet? Ik kom hier graag en dikwijls”, zegt Saïd. “Chillen met drarries, picknickje erbij, of alleen, een work-out doen. Ik hou van mijn stad, Antwerpen is the best. Het is een stad met een eigen dynamiek, energie en kleur. En met zijn eigen piratengeschiedenis van Vikingen en Portugezen, van mensen met een passie, met een honger en een wil. Wij zijn ook piraten, uit totaal verschillende werelden. Op het Zuid vind je de nieuwe, rijke generatie, richting Noord, aan het Sint-Jansplein of de Handelsstraat, kom je in een totaal andere wereld terecht, met veel miserie en armoede.”

Saïd Boumazoughe is supertrots op zijn Kiel. In de Mastvest komt hij geregeld chillen of een work-outje doen. ©  Victoriano Moreno

“Als ik met mijn vrienden plannen maak, vraag ik hen: gaan we naar Praag of naar Peking? Naar het Galgenweel op Linkeroever waar de Oostblokkers samenkomen of naar Chinatown aan het Centraal Station? Die verschillende werelden moeten we niet als een probleem zien, we moeten er trots op zijn. Zoals New York trots is op zijn diversiteit. We moeten ons afvragen hoe we van die Antwerpse dynamiek een brand kunnen maken. Van die vele kleuren een verrijking. Niet elke succesvolle Marokkaan moet per se slager, kapper of visboer zijn. We moeten ook in de rest van deze samenleving een waarde creëren. In cultuur, media, onderwijs, de universiteiten. Dat is wat ik probeer te doen.”

Hard werken en zwijgen

“2020 is het jaar dat er vele maskers zijn gevallen, we zitten op een kantelpunt. De pijnpunten zijn pijnlijk hard naar boven gekomen: de sociale en economische kloof tussen rijk en arm, het openlijke racisme, de vele privileges voor de witte mens. Ik hoop dat corona iedereen heeft doen beseffen dat we te hard zijn gegaan en dat we ons moeten resetten. Ik ben dat wij-zij-verhaal echt kotsbeu. Black Lives Matter, mooi hoor, die gezellige solidariteit, maar dit is geen vrolijke kumbaya. Racisme is voor veel mensen de harde dagelijkse realiteit. Heb je in Borgerhout de hipsters op de hoeken van de straat samen zien aperitieven? Ah ja, door de lockdown konden ze niet op café. Toen zes maanden geleden de jongeren daar stonden, waren ze een probleem want ze zorgden voor overlast. Maar zij zitten al hun hele leven in lockdown. Ze kunnen niet op een terras gaan zitten omdat ze zich dat niet kunnen permitteren. Onze ouders hebben mee in dit land geïnvesteerd, maar dit land heeft niet in hen geïnvesteerd. Hard werken en zwijgen, maar onze generatie zwijgt niet meer. We hebben evenveel recht om te spreken als de rest. Dat is hetgeen ik wil benoemen, in al wat ik doe.”

Saïd in de Abdijstraat, het kloppende hart van het Kiel. © Victoriano Moreno

We rijden van de Mastvest richting Abdijstraat. Tijd om rond te kijken, is er niet want Saïd zet er een rotvaart in. En ondertussen zwaait en roept hij naar passanten. Het zijn allemaal bro’s en strijders. “Hassan, strijder! Zonder Hassan, geen structuur. Zonder structuur, geen leven.”

Hoewel we nog maar een half uurtje onderweg zijn, vindt Saïd dat het tijd is voor een stop. Dat doen we bij Macchiato, een ontbijt- en brunchbar van een vriend. “Ha, waar is Nourredine? Slaapt nog? Tof hier, niet? De baas is een vriend van mij. Hij heeft dit concept dat niet-Kiel is naar het Kiel gebracht. Een beetje hipster, halal-hipster dan, dat mag ook? Drie keer nana, chef! Marokkaanse Red Bull.”

Omdat het plan van deze zomerreeks fietsen in de natuur is, pols ik nog eens of hij iets met natuur heeft. “Zeker, Marokko, mijn moederland, dat is mijn natuur. Hier? Ik ben opgegroeid in een grootstad, wij hadden niet de gewoonte om in een park te chillen met een flesje cava. Tijdens de opnames van GR5 is er wel een nieuwe wereld opengegaan. Ik wist echt niet dat de Vogezen, niet eens zo ver weg, zo mooi waren. Precies Marokko. Ik zie me nog wel eens met een camper heel Oost-Frankrijk afgaan.”

“Blijkbaar moest ik dat zien, alles gebeurt met een reden. Net zoals het overlijden van mijn vader, in april 2014. Hij is gestorven in mijn armen. Ik had geen al te goede band met hem, maar er is vergiffenis geweest, langs beide kanten. Ik heb het nog niet verwerkt. Ik heb het wel geprobeerd. Door te trouwen en te proberen iets zinvols te doen met mijn leven. Het klinkt misschien raar, maar zijn dood was zijn mooiste cadeau aan mij. Hij heeft me laten zien wat het leven inhoudt: het is niks. Ik heb hem zien afzien, maar ik begrijp nu dat het leven is te kort om dat te doen. Dat heeft hij mij door te sterven laten zien. Hij was 53.”

We drinken nana (muntthee) in een hippe brunchbar in de Abdijstraat. “Dit is Marokkaanse redbull.” © Victoriano Moreno

Yogasnuivers

We slalommen door de Abdijstraat. Niet ideaal om te relaxen, maar de vibes zitten wel goed. We kiezen de Jan De Voslei, want Saïd wil naar ‘de koer’, het binnenplein van een van de sociale woonblokken in de Jan Davidlei, gebouwd tijdens het interbellum. “Ik heb hier vijftien jaar gewoond. Mooi? Het heeft wel iets, maar achter de gevels is er veel miserie en leed.” Wanneer een koppel voorbijloopt, excuseert Saïd zich voor de fotograaf. Plots herkent hij in de vrouw zijn vroegere buurvrouw. Het is een enthousiast weerzien. “Deze plek heeft mij gevormd, het is mijn decor. En dat van de clips van de NoMobS. Adil El Arbi had dat gezien en daarom is ook Patser hier gedraaid. Op dezelfde koer waar ik slaag heb gekregen, heb ik staan draaien voor een internationale productie.”

“Je moet hier maar opgroeien, er was niets. Geen chiro, geen voetbalclub. Bij Beerschot sjotten? Dat kostte 10.000 frank (250 euro, red.), dat konden mijn ouders niet betalen. Dus hingen we rond. Op straat auto’s molesteren, ruiten inslaan, dingen trashen, om erbij te horen. Mijn hele jeugd was een kat-en-muisspel met de politie. Als je iemand zag weglopen, liep je mee. Ook al had je niets gedaan. Anders pakten ze je toch op, voor niks. Ik was de oudste van vijf, dus ik moest mij bewijzen in de macho-community. Niet gemakkelijk, het was vechten om te overleven. Als ik buiten kwam, moest ik keuzes maken. En liefst de juiste. Een foute keuze kon in de bak eindigen. En nog altijd. Ik moet weten bij wie ik in de auto stap. Maar ik veroordeel niemand. Heel veel jongeren leven in zeer moeilijke omstandigheden. Het zijn onze drarries die hun toekomst riskeren voor het genot van de yogasnuivers. Ik keur dat niet goed, maar zo is het wel.”

Saïd is opgegroeid in een van de woonblokken aan de Jan Davidlei. “Hier was niets, dus hingen we rond op straat.” © Victoriano Moreno

We rijden verder langs de Sint-Bernardsesteenweg richting Kielpark, waar Saïd als kind kwam sjotten. “Die gasten willen liever een carrière in de haven dan als ingenieur. Waarom riskeren ze hun leven door in kartels de shit te gaan doen? Waarom hebben ze geen schrik? Omdat ze al van kleinsaf worden gebasht en tegengehouden, dan krijg je schijt. Ik heb vier jaar als straathoekwerker gewerkt, tussen de harde kern. Ik wilde hen stimuleren om uit hun situatie te geraken. Ik wilde van stropers boswachters maken. Maar ik ben ermee gestopt omdat ik het gevoel had dat ik hen valse hoop gaf. Ik begreep vanwaar hun gedrag kwam, maar ik kon de institutionele ongelijkheid niet veranderen. Dat frustreerde.”

Hoe nuchter hij alles analyseert, hoe standvastig hij gaat voor zijn dromen. We fietsen via de Singel naar de Zomerfabriek, een oude gasfabriek vlak bij wijk Zurenborg. Daar is TwintigTwintig Studios gelegen, het productiehuis dat hij twee jaar geleden met zijn NoMoBs-kompaan Salahdine Ibnou Kacemi heeft opgericht. “We willen een tegenhanger zijn voor Studio 100, maar dan voor drarries. Er is veel talent in deze stad, maar een platform ontbreekt. De kleine, sociaal-artistieke projecten, meestal in een jeugdhuis, zijn geen springplank naar meer. Dat is bezigheidstherapie, maar niet oké voor die gasten, want zij moeten overleven. We hebben hier ons eigen productiehuis gebouwd, met twee volwaardige studio’s en een coworkingspace, en met Drarrieville Entertainment ons eigen hiphoplabel. Onze insteek is zoals Andy Warhol: dynamische urban artiesten bij elkaar brengen. Vloggers, rappers, beatniks, producers, cool!”

Veel tijd rest er ons niet meer, want Saïd zit in opnames. Voor de nieuwe tv-reeks Grond van Adil El Arbi en Bilall Fallah. “En ondertussen ben ik ook nog muziek aan het maken, de voorstelling Wachten op Gorro 2.0 aan het voorbereiden en een boek aan het schrijven. Dus: ciao!”

Wandelen in de Hobokense Polder? Via Sint-Bernardsesteenweg, Jan Davidlei, Weerstandslaan, Steynstraat, Leopoldlei, IJskelderstraat, Berkrodelei en Scheldelei naar natuurgebied Hobokense Polder.
Fietsen vanuit Kiel naar Galgenweel, Linkeroever: via fietsknooppunt 42 aan de Harold Roshenstraat (Kiel) naar knooppunt 41 (fietstunnel Kennedy) naar knooppunt 44 (Galgeweel).
Iets drinken of eten? Macchiati’s, Abdijstraat 253, Kiel
Zomerfabriek, Minkelerstraat 2, Antwerpen (terras, lounge, club). Hele zomer open van dinsdag t/m zondag van 15u tot 01u.

  ©  Victoriano Moreno

 ©  Victoriano Moreno

 © Victoriano Moreno

In één klik toegang tot al het nieuws. Download onze gratis GVA nieuwsapp

Gerelateerd

Nu in het nieuws